ይህ መመሪያ ከገቢ ማግኛ መንገዶች እና የወጪ መዋቅር ትምህርቱ ከተወሰዱ ዋና ዋና ንድፈ ሀሳቦችና መሳሪያዎችን ውጤታማ በሆነ መልኩ ለመተግበር የሚረዳዎ የተደራጀ፣ ደረጃ በደረጃ ሂደት ይሰጣል፡፡ እያንዳንዱ ደረጃ ቀደም ሲል የቀረቡት ቴምፕሌቶችን ግልጽ መመሪያዎችና ማጣቀሻዎች ይይዛል፡፡

ደረጃ 1: የገቢ ማግኛ መንገዶች እና የወጪ መዋቅር ንድፈ ሀሳብን መረዳት

ዓላማ: እራስዎን ስለ የገቢ ማግኛ መንገዶችና የወጪ መዋቅር ፍቺዎች/ትርጉም፣ ዓላማ እና ጠቀሜታ ማሳወቅ፡፡

• ምን እንደሚያደርጉ:
  • የገቢ ማግኛ መንገዶች እና የወጪ መዋቅር ምን እንደሆነ ለመረዳት የትምህርቱን የፍቺ/ትርጉም ክፍል ያንብቡ፡፡
  • በዚህ ሂደት መጨረሻ ላይ ምን እንደሚያሳኩ በግልጽ ለማወቅ የትምህርቱ ዓላማዎችን ይመልከቱ፡፡
  • ለገንዘብ ዘላቂነት ለምን የገቢ ማግኛ መንገዶችና የወጪ መዋቅርን መለየት እንደሚያስፈልግ ይግለጹ፡፡
• መመሪያ: እነዚህን ንድፈ ሀሳቦች በንጹህ የማብሰያ ዘርፉ ውስጥ እንዴት በንግድ ሥራ ሀሳብዎ ላይ እንደሚተገብሩ ያስቡ፡፡
• ቀጣይ እርምጃ: ወደ ደረጃ 2 ይለፉ፡፡

ደረጃ 2: ሊሳኩ የሚችሉ የገቢ ማግኛ መንገዶችን መለየት

ዓላማ: ለንግድ ስራዎ የገቢ ምንጮችን ለመለየት የገቢ ማግኛ መንገዶችን መለያ ቴምፕሌቱን ይጠቀሙ፡፡

• ቴምፕሌት: የገቢ ምንጮችን ለመለየት የገቢ ማግኛ መንገዶችን መለያ ቴምፕሌቱን ያውዱና ይክፈቱ፡፡
• መመሪያዎች:
  1. ሁሉንም ሊሳኩ የሚችሉ የገቢ ማግኛ መንገዶች ይዘርዝሩ (ምሳ፡ ቀጥተኛ ሽያጭ፣ ትብብሮች፣ የአገልግሎት ክፍያዎች)፡፡
  2. እያንዳንዱን መንገድ ይግለጹ እና የትኩረት ደንበኞችዎን ይለዩ፡፡
  3. በገበያ ጥናት ወይም እሳቤዎች ላይ ተመስርተው የእያንዳንዱን የገቢ ማግኛ መንገድ ወርሀዊ ገቢ ይገምቱ፡፡
• መመሪያ: ከንግድ ስራ ሞዴልዎና የደንበኞች ፍላጎቶች ጋር የሚስማሙ የገቢ ማግኛ መንገዶችን በቅደም ተከተል ያስቀምጡ፡፡
• ቀጣይ እርምጃ: አንዴ የገቢ ማግኛ መንገዶችዎን ከለዩ በኋላ ወደ ደረጃ 3 ይለፉ፡፡

ደረጃ 3: ወጪዎችዎን መተንተን

ዓላማ: የንግድ ስራዎን ለመጀመርና ለማንቀሳቀስ የሚያስፈልጉ ወጪዎችን ለመመደብና ለመገመት የወጪ መዋቅር ትንተና ቴምፕሌቱን ይጠቀሙ፡፡

• ቴምፕሌት: የወጪ መዋቅር ትንተና ቴምፕሌቱን ያውርዱና ይክፈቱ፡፡
• መመሪያዎች:
  1. ቋሚ ወጪዎችን (ምሳ፡ ኪራይ፣ ደመወዝ) እና ተለዋዋጭ ወጪዎችን (ምሳ፡ ጥሬ ዕቃዎች፣ ትራንስፖርት) ይለዩ፡፡  (
  2. የንግድ ስራዎን ለመጀመር የሚያስፈልጉ የመጀመሪያ ኢንቨስትመንት ወጪዎችን ያካቱ፡፡
  3. ጠቅላላ ወጪዎችን ለማስላት ወርሀዊ ወጪዎችን ይገምቱ፡፡
• መመሪያ: የወጪ መዋቅርን በመረዳት እና ወጪዎችዎን መቀነስ የሚችሉባቸውን ቦታዎች በመለየት ላይ ያተኩሩ፡፡
• ቀጣይ እርምጃ: ወጪዎችዎን ከተነተኑ በኋላ ወደ ደረጃ 4 ይለፉ፡፡

ደረጃ 4: የገቢ ማግኛ ነጥብዎን ማስላት

ዓላማ: የንግድ ስራዎ መቼ ትርፍ ማስገኘት እንደሚጀምር ለመወሰን የገቢ ማግኛ ነጥብ ትንተና ቴምፕሌቱን ይጠቀሙ፡፡

• ቴምፕሌት: የገቢ ማግኛ ነጥብ ትንተና ቴምፕሌቱን ያውርዱና ይክፈቱ፡፡
• መመሪያዎች:
  1. የግብአት ቋሚ ወጪዎችዎ፣ በምርት ተለዋዋጭ ወጪዎች እና የመሸጫ ዋጋ፡፡
  2. የሚከተለውን ቀመር በመጠቀም የገቢ ማግኛ ነጥብዎን ያስሉ፡
     የገቢ ማግኛ ነጥብ (ምርቶች) = ቋሚ ወጪዎች÷ (የመሸጫ ዋጋ – ተለዋዋጭ ወጪዎች)
• መመሪያ: ተጨባጭ ዒላማዎች ለማዘጋጀትና ትርፋማነትን ለማረጋገጥ ይህን ትንተና ይጠቀሙ፡፡
• ቀጣይ እርምጃ: አንዴ የገቢ ማግኛ ነጥብዎን ካሰሉ በኋላ ወደ ደረጃ 5 ይለፉ፡፡

ደረጃ 5: የትብብር እድሎችን ማጥናት

ዓላማ: ገቢዎን ለማሳደግ ወይም ወጪዎችዎን ለመቀነስ ሊረዱዎ የሚችሉ አጋሮችን ለመለየት የትብብር እድል ማወቂያ ቴምፕሌቱን ይጠቀሙ፡፡

• ቴምፕሌት: የትብብር እድል ማወቂያ ቴምፕሌቱን ያውርዱና ይክፈቱ፡፡
• መመሪያዎች:
  1. ሊሳኩ የሚችሉ ትብብሮችን ይዘርዝሩ (ምሳ፡ ኤንጂኦዎች፣ የመንግስት ፕሮግራሞች፣ የማይክሮፋይናንስ ተቋማት)፡፡
  2. የትብብሩን አይነትና ጥቅሞች ይግለጹ (ምሳ፡ ድጎማዎች፣ የማከፋፈያ ኔትወርኮች)፡፡
  3. ትብብሩን መጀመሪያ የድርጊት ደረጃዎችን ያብራሩ፡፡
• መመሪያ: ከተልእኮዎ ጋር በሚስማሙና ተደራሽነትዎን በሚያሰፉ ትብብሮች ላይ ያተኩሩ፡፡
• ቀጣይ እርምጃ: የትብብር እድሎችን ካወቁ በኋላ ወደ ደረጃ 6 ይለፉ፡፡

ደረጃ 6: የገንዘብ ዘላቂነትን ማረጋገጥ

ዓላማ: ሁሉም የገቢ ማግኛ መንገዶችና የወጪ መዋቅር ዋና ዋና ክፍሎች ከግምት ውስጥ መግባታቸውን ለማረጋገጥ የገንዘብ ዘላቂነት ማረጋገጫ ዝርዝሩን ይጠቀሙ፡፡

• ቴምፕሌት: የገንዘብ ዘላቂነት ማረጋገጫ ዝርዝሩን ያውርዱና ይክፈቱ፡፡
• መመሪያዎች:

1. እያንዳንዱን ዝርዝር ከተረጋገጠ በኋላ እንደተጠናቀቀ ምልክት ያድርጉበት፡፡
2. ጠቅላላ ገቢ በጊዜ ሂደት ከጠቅላላ ወጪዎች እየበለጠ እንደሚሄድ ያረጋግጡ፡፡
3. በገበያ ጥናት ላይ ተመስርተው እሳቤዎችን ይገምግሙና ያስተካክሉ፡፡

• መመሪያ: የንግድ ስራ ሞዴልዎ የገንዘብ አዋጭነትና ዘላቂነት ያለው መሆኑን ለማረጋገጥ ይህን የማረጋገጫ ዝርዝር ይጠቀሙ፡፡
• ቀጣይ እርምጃ: አንዴ የማረጋገጫ ዝርዝሩን ካጠናቀቁ በኋላ ወደ ደረጃ 7 ይለፉ፡፡

ደረጃ 7: የተማሩትን ትምህርት መተግበር

ዓላማ: ለንግድ ስራዎ እቅድ ዝግጅትና ውሳኔ አሰጣጥ መረጃ እንዲሰጡዎ የተጠናቀቁትን ቴምፕሌቶች ይጠቀሙ፡፡

• ምን እንደሚያደርጉ:
  • ግኝቶችዎን ወደ አንድ የንግድ ስራ ዕቅድ ያቀናጁ፡፡
  • ለዋጋ ትመና፣ የገበያና የስራ ስትራቴጂዎች በመመሪያነት እንዲያገለግሉዎ የገቢ ማግኛ መንገዶችና የወጪ መዋቅር ትንተናን ይጠቀሙ፡፡
  • የገንዘብ አፈጻጸምዎን በቋሚነት እየተቆጣጠሩ እንደ አስፈላጊነቱ ማስተካከያ ያድርጉ፡፡
• መመሪያ: የገንዘብ ዕቅድዎን በደንበኛ ግንዛቤዎችና የገበያ ሂደቶች እያደገ እንደሚሄድ ህያው ሰነድ አድርገው ይመልከቱ፡፡
• ቀጣይ እርምጃ: የገንዘብ አዋጭነት ያለው የንግድ ስራ ወደማዘጋጀት ለማለፍ ዝግጁ ነዎት!

የእያንዳንዱ ደረጃ አጠቃቀም ግልጽ መመሪያ

1. ከዚህ ይጀምሩ: የትምህርቱን ዓላማ ለመረዳት ፍቺ/ትርጉም እና የትምህርቱን ዓላማዎች በመመልከት ይጀምሩ፡፡
2. ቴምፕሌቱን ያጠናቁ: ሊሳኩ የሚችሉ የገቢ ምንጮችዎን ለመዘርዘርና በቅደም ተከተል ለማስቀመጥ የገቢ ማግኛ መንገዶችን መለያ ቴምፕሌቱን ይጠቀሙ፡፡
3. ቀጣይ: ወጪዎችን ለመመደብና ለመገመት የወጪ መዋቅር ትንተና ቴምፕሌቱን በመጠቀም ወጪዎችዎን ይተንትኑ፡፡
4. ቀጣይ: ትርፋማነትዎን ለመወሰን የገቢ ማግኛ ነጥብ ትንተና ቴምፕሌቱን በመጠቀም የገቢ ማግኛ ነጥብዎን ያስሉ፡፡
5. ቀጣይ: ገቢዎን ለማሳደግ ወይም ወጪዎችዎን ለመቀነስ የትብብር እድል ማወቂያ ቴምፕሌቱን በመጠቀም የትብብር እድሎችን ያጥኑ፡፡
6. ቀጣይ: የገንዘብ ዘላቂነት ማረጋገጫ ዝርዝሩን በማጠናቀቅ የገንዘብ አዋጭነትን ያረጋግጡ፡፡
7. የመጨረሻ ደረጃ: ግኝቶችዎን በንግድ ስራ ዕቅድና የውሳኔ አሰጣጥ ሂደቶችዎ ላይ ይተግብሩ፡፡